Kilim to płasko tkany, dwustronny dywan bez runa, czyli bez charakterystycznego włosia. Jego wzór powstaje przez przeplatanie nici osnowy i wątku, a nie przez wiązanie pęczków przędzy. Dzięki temu kilim jest cienki, lekki, gładki i może służyć zarówno jako dekoracja podłogi, jak i ściany.
Co to jest kilim?
Nazwa „kilim” pochodzi z języka osmańsko-tureckiego. Termin odnosi się do tradycyjnego dywanu tkanego na płasko, którego rzemieślnicze korzenie wiąże się przede wszystkim z obszarami Bliskiego Wschodu i Azji Centralnej. Kilimy powstają między innymi w Turcji, Iranie, Afganistanie i innych regionach, w których rozwijało się tkactwo dekoracyjne.
W odróżnieniu od dywanu runowego kilim nie ma wystających włókien. Jego powierzchnia jest gładka, a wzór znajduje się w strukturze tkaniny. W sprzedaży można spotkać także zapis „kelim”. Obie nazwy odnoszą się do tego samego rodzaju dywanu.
Jak powstaje kilim?
Podstawą wykonania kilimu jest tkanie płaskie. Osnowa to napięte, biegnące wzdłuż nici tworzące szkielet tkaniny. Wątek przechodzi między nimi poprzecznie i stopniowo buduje całą powierzchnię oraz wzór. Gęsty przeplot sprawia, że nie trzeba dodawać osobnych węzłów ani pozostawiać włókien tworzących runo.
W wielu tradycyjnych kilimach stosuje się także tkanie szczelinowe. Gdy dwa kolory stykają się ze sobą, między ich polami może powstać wąska, pionowa szczelina. Nie jest to wada, lecz efekt charakterystyczny dla tej techniki. Wzory kilimów często mają formę geometryczną, choć spotyka się również motywy roślinne i bardziej złożone kompozycje.
Brak runa wpływa na wygląd i sposób użytkowania. Kilim jest zwykle cieńszy oraz lżejszy od dywanu wiązanego, a jego obie strony mogą być używane. W zależności od wykonania wzór po odwróceniu może wyglądać niemal identycznie albo być nieco mniej wyrazisty.
| Cecha | Dywan kilim | Dywan wiązany runowy |
|---|---|---|
| Technika wykonania | Płaski przeplot osnowy i wątku, bez węzłów | Węzły z przędzy mocowane do osnowy |
| Powierzchnia | Gładka, bez runa i włosia | Pokryta runem, czyli wystającymi włóknami |
| Dwustronność | Zwykle można używać obu stron | Najczęściej przeznaczony do użytkowania jedną stroną |
| Przeznaczenie | Podłoga, ściana, narzuta lub dekoracja tekstylna | Przede wszystkim dekoracja podłogi |
| Grubość i ciężar | Zwykle cieńszy i lżejszy | Zwykle grubszy i cięższy |
Dlaczego warto wybrać kilim?
Najbardziej charakterystyczną zaletą kilimu jest dwustronność. Gdy jedna strona się zabrudzi lub aranżacja wnętrza wymaga zmiany, dywan można odwrócić. Płaska struktura ułatwia też przenoszenie, przechowywanie i dopasowanie do pomieszczeń, w których gruby dywan runowy byłby niepraktyczny.
Do najważniejszych zastosowań i korzyści należą:
- Dwustronność – możliwość odwrócenia kilimu pozwala zmienić jego wygląd i rozłożyć zużycie na obie strony.
- Wszechstronne zastosowanie – kilim może leżeć na podłodze, wisieć na ścianie, pełnić funkcję narzuty albo dekoracyjnego obicia.
- Niewielka grubość – płaski splot nie tworzy wysokiej warstwy runa, dlatego kilim łatwiej wsunąć pod meble i drzwi.
- Ogrzewanie podłogowe – cienka struktura zwykle nie ogranicza przepływu ciepła tak jak bardzo gruby dywan, choć zawsze należy sprawdzić zalecenia dotyczące konkretnego wyrobu.
- Łatwiejsze utrzymanie – brak wysokiego włosia ogranicza zatrzymywanie zanieczyszczeń głęboko w runie.
Kilim pasuje między innymi do wnętrz boho, rustykalnych, skandynawskich i eklektycznych, ale jego zastosowanie nie ogranicza się do jednego stylu. Geometryczny, płasko tkany wzór może uzupełnić także prostą aranżację nowoczesną lub loftową.
Jak dbać o kilim?
Płaski splot jest trwały, ale może zostać uszkodzony przez zbyt intensywne czyszczenie mechaniczne. Kurz najlepiej usuwać regularnie, korzystając z odkurzacza ustawionego na niską moc ssania. Nie należy trzepać kilimu kijem ani ciągnąć go za krawędzie lub frędzle.
Podczas pielęgnacji sprawdzają się następujące zasady:
- Odkurzaj kilim delikatnie i nie kieruj silnego ssania bezpośrednio na krawędzie.
- Rozlaną ciecz osuszaj punktowo chłonną ściereczką, bez energicznego pocierania.
- Nie stosuj silnych środków chemicznych, wybielaczy ani preparatów bez sprawdzenia ich wpływu na włókna i barwniki.
- Przy dużym zabrudzeniu zleć pranie firmie, która ma doświadczenie w czyszczeniu tekstyliów płasko tkanych.
- Chroń dywan przed długim, bezpośrednim działaniem słońca oraz wilgocią.
- Przechowuj go w suchym miejscu i zabezpiecz przed molami, zwłaszcza gdy zawiera wełnę.
Najprościej mówiąc, kilim to gładki, płasko tkany i zwykle dwustronny dywan bez runa. Właśnie brak węzłów i włosia odróżnia go od klasycznego dywanu wiązanego, a lekkość oraz możliwość używania po obu stronach decydują o jego wszechstronności.
