Siewki pomidora są gotowe do pikowania zwykle 2–3 tygodnie po wysiewie, gdy wytworzą 2–3 liście właściwe. Przesadzenie młodych roślin do osobnych doniczek stymuluje rozwój systemu korzeniowego i ogranicza nadmierne wyciąganie się łodyg. Prawidłowo wykonany zabieg daje mocniejsze sadzonki, dlatego warto poznać cały proces krok po kroku.
Na czym polega pikowanie pomidorów?
Pikowanie pomidorów to przesadzanie młodych siewek, które dotychczas rosły w jednym pojemniku, do pojedynczych doniczek. W trakcie tego zabiegu wybiera się najmocniejsze okazy, a każdej z nich zapewnia świeże podłoże i więcej miejsca. Dzięki temu korzenie nie konkurują o wodę i składniki pokarmowe, a cała sadzonka szybciej się wzmacnia.
Zabieg ma duże znaczenie zwłaszcza przy siewie rzutowym, gdy w jednej komórce rośnie kilka roślin. Bez rozdzielenia siewki zaczynają się wzajemnie zacieniać i wyciągać. Pikowanie pozwala też umieścić łodygę głębiej, aż po liścienie, co stymuluje powstawanie korzeni na całej zagłębionej części.
Nie wszystkie warzywa reagują na ten zabieg równie dobrze. Pozytywnie znoszą go między innymi:
- pomidory,
- papryka,
- kalafior,
- kapusta,
- sałata.
Zupełnie inaczej zachowują się ogórki, dynie i cukinie. Te gatunki lepiej od razu wysiewać do osobnych pojemników, ponieważ ich korzenie są wrażliwe na przesadzanie. Rzodkiewki również nie wymagają pikowania i sieje się je wprost na miejsce stałe.
Kiedy pikować pomidory do doniczek?
Najlepszy moment na pierwsze pikowanie przypada około 2–3 tygodni po wysiewie nasion. W tym czasie nad liścieniami – czyli wąskimi listkami, które pojawiają się jako pierwsze – wyrastają liście właściwe o charakterystycznym, powcinanym kształcie. Roślina jest wtedy na tyle silna, by poradzić sobie z przesadzeniem, ale wciąż dostatecznie młoda, by szybko zaadaptować się w nowej doniczce.
Wyznacznikiem gotowości siewki jest liczba liści właściwych. Do zabiegu przystępuje się, gdy roślina ma 2–3 liście właściwe. Wcześniejsze pikowanie grozi uszkodzeniem słabo rozwiniętych korzeni, natomiast opóźnianie powoduje, że siewki konkurują o światło i wyciągają się.
W okresie poprzedzającym pikowanie należy utrzymywać umiarkowaną, stałą wilgotność podłoża. Optymalna temperatura wzrostu to 19–20°C, choć w warunkach pokojowych sadzonki zwykle dobrze radzą sobie również przy nieco wyższej temperaturze. Ważny jest też dostęp do światła, który ogranicza nadmierne wydłużanie łodyg.
Jak przygotować podłoże i doniczki do pikowania?
Przygotowanie stanowiska do pikowania obejmuje wybór pojemników, podłoża oraz narzędzi. Można wybrać wielodoniczki, zwykłe doniczki lub doniczki celulozowo-torfowe, które po wysadzeniu rozkładają się w glebie. To również dobry moment, by opisać doniczki nazwami odmian, ponieważ po kilku tygodniach sadzonki różnych odmian wyglądają bardzo podobnie.
Jaka ziemia sprawdzi się najlepiej?
Do pikowania pomidorów najlepiej wybierać podłoże lekkie i przepuszczalne o drobnej strukturze. Gotowa ziemia do siewu i pikowania zwykle spełnia te warunki, dobrze utrzymuje wilgoć i nie zawiera nadmiaru nawozu. Można też sięgnąć po ziemię uniwersalną i wymieszać ją z kompostem w proporcji około 2:1. Sprawdzi się również odkwaszony torf ogrodniczy bez nawozu.
Odczyn podłoża powinien być obojętny i mieścić się w zakresie pH 6–7, a w uproszczeniu dobrym wyborem jest też przedział pH 5,5–7,0. Zbyt zasobna w nawóz gleba może poparzyć młode korzenie. Dodatek perlitu poprawia napowietrzenie, a węgiel aktywny działa odkażająco i ogranicza ryzyko zgorzeli siewek.
Czym odkazić podłoże przed pikowaniem?
Świeże podłoże z pewnego źródła zwykle nie wymaga dodatkowego odkażania. Jeśli jednak używamy własnej mieszanki, warto ograniczyć ryzyko chorób grzybowych, zwłaszcza zgorzeli siewek. W tym celu można zastosować gotowy preparat grzybobójczy przeznaczony do podłoży lub roztwór nadmanganianu potasu w dawce 5 g na 10 litrów wody.
Taki roztwór dezynfekuje glebę przed umieszczeniem w niej siewek. Po ewentualnym odkażeniu podłoże powinno lekko przeschnąć, ale nadal być wilgotne w dotyku i nie sklejać się w grudki.
Jak pikować pomidory krok po kroku?
Pikowanie najlepiej wykonywać w jasnym miejscu, przy gotowych doniczkach i wilgotnym podłożu. Cały zabieg przebiega w kilku powtarzalnych etapach:
- Przygotuj pojemniki, np. doniczki p9, kubki po nabiale lub inne czyste pojemniki z otworami drenażowymi.
- Podważ młode rośliny pikownikiem, łyżeczką lub widelcem i delikatnie je rozdziel.
- Przeprowadź selekcję i pozostaw okazy z najsilniejszą łodygą oraz zdrowymi liśćmi.
- W doniczce zrób otwór, umieść siewkę pionowo i obsyp ziemią do wysokości liścieni.
- Delikatnie ugnieć podłoże, a następnie podlej rośliny odstałą wodą bez moczenia liści.
Jak wyjąć i rozdzielić siewki?
Przed wyjęciem siewek warto delikatnie zwilżyć podłoże. Ułatwia to oddzielenie korzeni i zmniejsza ryzyko ich uszkodzenia. Rośliny podważa się małym narzędziem, a rozdziela palcami, trzymając je wyłącznie za listki.
Mocno wyciągnięte okazy można sadzić głębiej lub delikatnie pochylić, układając pęd na kształt litery J. Ten sposób zwiększa powierzchnię, na której utworzą się dodatkowe korzenie, i wzmacnia całą sadzonkę.
Na jaką głębokość sadzić pomidory?
Podczas pikowania pomidory sadzi się głębiej, niż rosły wcześniej. Najlepiej umieścić łodygę w podłożu aż po liścienie, tak aby ponad jego powierzchnię wystawały wyłącznie liście właściwe. Korzenie powinny być skierowane pionowo w dół i nie mogą zawijać się ku górze.
To głębokie sadzenie ma konkretny powód. Pomidory tworzą korzenie na całej długości zagłębionej łodygi. Im większy fragment pędu znajdzie się w ziemi, tym mocniejszy system korzeniowy i stabilniejsza cała roślina. U wysokich, wyciągniętych sadzonek pęd można delikatnie wygiąć.
Młode pomidory sadzi się głębiej, aż po liścienie, ponieważ na całej zagłębionej łodydze powstają dodatkowe korzenie.
Jak pielęgnować przepikowane sadzonki?
Po przepikowaniu podłoże powinno być stale wilgotne. Najlepiej podlewać pomidory co 2 dni odstałą wodą o temperaturze pokojowej, kierując strumień na podłoże, a nie na liście. Doniczki można też ustawiać w podstawce z wodą, by gleba sama nasiąkała od dołu.
Rośliny potrzebują dużo światła i ciepła. Dobrze znoszą temperaturę w zakresie 18–26°C. Na parapecie warto co jakiś czas przekręcać pojemniki, aby dostęp światła był równomierny i sadzonki nie pochylały się w jedną stronę. Przy słabym nasłonecznieniu pomaga doświetlanie lampą do akwarium.
Po około tygodniu od zabiegu można rozpocząć delikatne nawożenie. Bezpieczna dawka to mniej więcej 1/3 zalecanej ilości nawozu co 2 tygodnie. Można sięgnąć po biohumus lub naprzemiennie stosować gnojówkę z pokrzyw. Ważny jest też nawóz z większą zawartością potasu, który wspiera budowę mocnej łodygi i przygotowuje roślinę do owocowania.
Ile razy pikować pomidory?
W amatorskiej uprawie zwykle wystarcza jedno pikowanie, ale ta roślina dobrze znosi nawet wielokrotne przesadzanie. Pomidor rośnie bardziej równomiernie, gdy po drodze dostaje jeszcze jeden pojemnik, ponieważ po zbyt gwałtownym przeskoku duża część siły idzie w rozwój masy korzeniowej, a część zielona chwilowo przystopowuje. Wszystko zależy też od tempa wzrostu, ilości miejsca na parapecie oraz terminu wysadzenia do gruntu.
Kiedy powtórzyć pikowanie?
Młode siewki po pierwszym pikowaniu często umieszcza się w pojemnikach o pojemności 150–200 ml. Jeśli wiosna jest chłodna i pomidory muszą dłużej pozostać w domu, powtórne pikowanie bywa dobrym rozwiązaniem. Drugi zabieg przeprowadza się także wtedy, gdy korzenie przerastają otwory drenażowe doniczki, a roślina zaczyna żółknąć z powodu niedoboru składników.
Przy kolejnym przesadzaniu wybiera się pojemniki o średnicy 7–10 cm lub większe, dopasowane do wielkości bryły korzeniowej. Starsze sadzonki można umieszczać w ziemi uniwersalnej wzbogaconej o perlit. W przypadku bardzo wyciągniętych okazów pęd układa się niemal poziomo, ale tak, by nie zaginać korzeni ku górze.
Jak zahartować rozsadę przed wysadzeniem?
Na około tydzień przed planowanym przeniesieniem na miejsce stałe warto przyzwyczajać pomidory do warunków zewnętrznych. Hartowanie polega na wystawianiu doniczek na kilka godzin dziennie w cieplejsze dni, gdy temperatura w dzień przekracza 10°C. Stopniowo wydłuża się ten czas, a rośliny wystawia się też na delikatny wiatr.
Smaganie wiatrem wzmacnia łodyżki i ogranicza ich nadmierną wiotkość. Na noc doniczki wraca do pomieszczenia, zwłaszcza gdy temperatura spada poniżej 8°C. W ten sposób sadzonki przestawiają się na niższe temperatury bez szoku.
Do gruntu i dużych donic pomidory wysadza się po 15 maja, czyli po zimnej Zośce, gdy ryzyko przymrozków jest już niewielkie. Miejsce powinno być słoneczne, a pojemniki docelowe – odpowiednio głębokie. Dla uzyskania lepszych plonów warto wybierać donice o głębokości około 20 cm lub większe. Do uprawy balkonowej lepiej sprawdzają się pojemniki o pojemności około 5 l, bo butelka 1,5 l bywa zbyt mała nawet dla bardzo niskich odmian.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy najlepiej wykonać pierwsze pikowanie pomidorów?
Optymalny czas to około 2–3 tygodnie po wysiewie, gdy siewki mają 2–3 liście właściwe. Rośliny w tym stadium są dostatecznie silne i szybko się adaptują po przesadzeniu.
Na czym polega pikowanie pomidorów?
To rozdzielenie młodych roślin rosnących w jednej komórce i przesadzenie na osobne doniczki, wybierając najsilniejsze okazy. Dzięki temu korzenie nie konkurują i sadzonki szybciej się wzmacniają.
Jaką glebę wybrać do pikowania?
Najlepsze jest lekkie, przepuszczalne podłoże o drobnej strukturze, np. mieszanka do siewu lub uniwersalna z kompostem 2:1. pH powinno być zbliżone do obojętnego, około 5,5–7,0.
Czy trzeba odkażać podłoże przed pikowaniem?
Świeże podłoże z pewnego źródła zwykle nie wymaga odkażania, lecz przy własnych mieszankach warto użyć środka grzybobójczego lub roztworu nadmanganianu (5 g/10 l). Po dezynfekcji gleba powinna lekko przeschnąć, lecz pozostać wilgotna.
Jak głęboko sadzić pomidory podczas pikowania?
Sadzimy je głębiej niż wcześniej, aż po liścienie, tak aby nad powierzchnią wystawały tylko liście właściwe. Zagłębienie pędu pozwala wytworzyć dodatkowe korzenie na całej długości łodygi.
Jak pielęgnować sadzonki po pikowaniu?
Podłoże utrzymujemy stale wilgotne i podlewamy odstaną wodą co około 2 dni, unikając moczenia liści. Zapewniamy dużo światła, temperaturę 18–26°C i delikatne nawożenie od około tygodnia po zabiegu.
Ile razy trzeba pikować pomidory?
W amatorskiej uprawie zazwyczaj wystarcza jedno pikowanie, choć rośliny dobrze znoszą kolejne przesadzania. Powtórne pikowanie stosuje się, gdy korzenie przerastają doniczkę lub sadzonka musi dłużej pozostać w domu.
Jak zahartować rozsadę przed wysadzeniem do gruntu?
Na około tydzień przed wysadzeniem wystawiamy doniczki kilka godzin dziennie na zewnątrz przy dniowej temperaturze powyżej 10°C, stopniowo wydłużając czas. Nocą wracamy z sadzonkami do pomieszczenia, zwłaszcza gdy temperatura spada poniżej 8°C.